Projekt kuchni szkolnej
Stołówka szkolna wydaje kilkaset posiłków w dwóch lub trzech turach po dzwonku. Przepustowość okna wydawczego jest tu ważniejsza od wielkości kuchni, a zwrot tac musi mieć własną drogę.
Okno wydawcze i droga zwrotu tacPunkt wyjścia dla stołówki szkolnej
Wartości orientacyjne, w praktyce najczęściej spotykane w tym typie kuchni. Każdy obiekt weryfikuje je po swojemu.
typowy metraż zaplecza
obiadów w dwóch lub trzech turach
osób na zmianie w szczycie
Strefy, które decydują o tym projekcie
Wydawka pracuje przez kilkanaście minut na turę i to ona ogranicza całość. Magazyn musi przyjmować dostawy w godzinach, w których korytarz jest pusty.
Okno wydawcze i dwa strumienie uczniów
Punktem wyjścia jest okno wydawcze i to, jak przed nim ustawia się kolejka. Przy trzech turach po sto osób jedno stanowisko wydawania nie wystarczy, a wydłużanie lady bez zwiększenia liczby osób obsługi nic nie da. Dlatego przy większych szkołach projektuje się dwa równoległe punkty z osobnym dostępem z kuchni.
Drugą decyzją jest miejsce zwrotu tac. Najlepiej po przeciwnej stronie sali, z bezpośrednim wejściem do zmywalni. Wtedy uczeń, który skończył, nie wraca pod prąd kolejki, a zmywalnia dostaje naczynia w fali, którą da się obsłużyć koszami.
Po stronie kuchni układ jest zwykle liniowy albo w podkowę, bo produkcja odbywa się przed wydawaniem i nie ma potrzeby dostępu z dwóch stron. Ważniejsze od schematu jest miejsce na wózki między blokiem gorącym a wydawką.
Kocioł i piec w jednym ciąguDzwonek jako harmonogram produkcji
Stołówka szkolna wydaje kilka setek posiłków w dwóch lub trzech turach po dzwonku. Krytyczne są przepustowość okna wydawczego, zwrot naczyń oddzielony od wydawania i magazyn, który przyjmuje dostawy bez wchodzenia w drogę dzieciom.
Kuchnia szkolna ma najbardziej przewidywalny harmonogram ze wszystkich typów i najmniej elastyczności. Produkcja musi być gotowa na minutę przed pierwszą przerwą obiadową, a całe wydawanie mieści się w kilkudziesięciu minutach rozłożonych na tury. Nie ma tu miejsca na opóźnienie, bo następna tura wchodzi po dzwonku niezależnie od tego, czy poprzednia zdążyła.
Z tego wynikają dwa parametry projektowe. Pierwszy to przepustowość okna wydawczego, liczona w porcjach na minutę i zależna od liczby punktów wydawania oraz od tego, czy uczeń bierze tacę z kompletem, czy jest obsługiwany. Drugi to pojemność urządzeń, bo cały obiad powstaje jako jedna lub dwie partie.
Trzecim tematem jest bezpieczeństwo ruchu. Dostawy, odpady i personel nie mogą korzystać z tych samych korytarzy co dzieci w czasie przerw. To zwykle rozstrzyga o położeniu wejścia towarowego i pomieszczenia odpadów.
Zakres projektu dla kuchni szkolnej
Zakres dla stołówki szkolnej i przedszkolnej z produkcją na miejscu.
| Element projektu | Co obejmuje w tej kuchni | Na co zwrócić uwagę |
|---|---|---|
| Okno wydawcze | Liczba punktów wydawania i długość lady | Przepustowość liczona w porcjach na minutę, nie na turę |
| Zwrot tac | Osobny punkt i droga do zmywalni | Nigdy w tym samym oknie co wydawanie |
| Blok gorący | Kocioł, piec i patelnia na obiad dwudaniowy | Pojemność na jedną turę z zapasem na tury kolejne |
| Przygotowalnia | Stanowiska warzywne i mięsne z chłodzeniem | Rozdzielenie w czasie przy małej powierzchni, z pełnym myciem |
| Magazyn | Suchy i chłodzony, z miejscem na dostawę tygodniową | Wejście towarowe poza drogą uczniów w czasie przerw |
| Zmywalnia | Zmywarka i miejsce na kosze przy fali zwrotu | Przepustowość na falę po turze, nie na sumę dobową |
| Zaplecze personelu | Szatnia i pomieszczenie socjalne oddzielone od produkcji | Dostęp bez przechodzenia przez kuchnię |
| Odpady | Miejsce pojemników i droga wyniesienia | Wynoszenie poza godzinami przerw obiadowych |
Zestawienie funkcjonalne, nie wymóg formalny. Zakres ustalamy po pomiarze i rozmowie o karcie.
Najczęstszy błąd: jedno okno na wydawanie i zwrot
Najczęstszy błąd to jedno okno obsługujące i wydawanie, i zwrot tac. Rozwiązanie wygląda oszczędnie na rzucie, a w praktyce oznacza, że w każdej turze dwa strumienie uczniów zderzają się w jednym punkcie, brudne naczynia stoją obok czystych porcji, a obsługa wydawania przerywa pracę, żeby odebrać tace.
Drugi błąd to magazyn zaplanowany bez uwzględnienia rytmu dostaw. Szkoły zamawiają towar rzadziej niż lokale gastronomiczne, więc powierzchnia magazynowa musi pokryć kilka dni produkcji. Kiedy jest za mała, część zapasu ląduje na korytarzu albo w pomieszczeniu, które nie jest do tego przeznaczone.
Urządzenia pod obiad dwudaniowy
Obiad dwudaniowy dla kilkuset osób to trzy urządzenia i dużo powierzchni odstawczej.
Kocioł warzelny
Zupa dla całej szkoły w jednej partii. Wymaga wody, spustu i miejsca na napełnianie pojemników transportowych.
Piec konwekcyjno-parowy
Drugie danie i regeneracja między turami. Pojemność liczona na jedną turę, z możliwością dogrzania kolejnej.
Bemar wydawczy
Utrzymuje temperaturę przez wszystkie tury. Potrzebuje uzupełniania z zaplecza, nie od strony kolejki.
Zmywarka kapturowa
Praca koszami przy fali zwrotu po każdej turze. Miejsce na kosze przed i za urządzeniem jest tu ważniejsze niż wydajność katalogowa.
Przykład: szkoła podstawowa, 320 obiadów
Szkoła podstawowa, 320 obiadów
Trzy tury po dzwonku, obiad dwudaniowy, kuchnia z produkcją na miejscu, dostawy dwa razy w tygodniu. Stołówka w tym samym skrzydle co kuchnia, wejście towarowe od strony podwórza.
Przyjęte rozwiązanie: dwa punkty wydawania na jednej ladzie, każdy z własnym dostępem z kuchni, bemar uzupełniany od strony zaplecza. Zwrot tac po przeciwnej stronie sali, z osobnym wejściem do zmywalni. Blok gorący z kotłem i piecem wózkowym, przygotowalnia z dwoma stanowiskami rozdzielonymi w czasie. Magazyn suchy na trzy dni produkcji, przy wejściu towarowym.
Co to dało: tura wydawania skróciła się do kilkunastu minut, zmywanie rozłożyło się na trzy fale, a dostawy odbywają się przed pierwszą przerwą, bez wchodzenia na korytarz uczniowski.
W liczbach
- 320 obiadów w trzech turach
- 2 punkty wydawania na jednej ladzie
- Magazyn na 3 dni produkcji
Stołówka szkolna nie ma szczytu, ma dzwonek. Kuchnia, która spóźni się o pięć minut, nie nadrobi ich w żadnym momencie dnia.
Kuchnia szkolna - pytania dla dyrekcji
Ile trwa wydanie obiadu dla jednej tury?
Przy jednym punkcie wydawania i stu osobach zwykle kilkanaście do dwudziestu kilku minut, co przy trzech turach nie mieści się w przerwach. Dwa punkty skracają ten czas prawie o połowę.
Czy kuchnia szkolna może korzystać z posiłków dowożonych?
Może, wtedy zamiast produkcji potrzebna jest strefa przyjęcia, regeneracji i wydawania. Powierzchnia maleje, ale wymagania wobec chłodzenia i podgrzewania rosną.
Gdzie umieścić zwrot tac przy jednej sali?
Po przeciwnej stronie sali niż wydawanie, z drogą wzdłuż ściany, żeby nie przecinać kolejki. Jeśli sala ma jedno wejście, zwrot wydziela się przegrodą i osobnym otworem do zmywalni.
Jak zaplanować dostawy w budynku szkolnym?
Wejście towarowe powinno być poza drogą uczniów, a rozładunek odbywać się przed przerwami obiadowymi. To zwykle przesądza o położeniu magazynu w bryle budynku.
Czy przy stołówce potrzebna jest osobna zmywalnia?
Tak, bo fala zwrotu po turze jest zbyt duża, żeby obsłużyć ją w ciągu produkcyjnym. Zmywalnia potrzebuje własnego pomieszczenia lub wyraźnie wydzielonej strefy z odciągiem pary.
Inne typy kuchni
Kuchnia szpitalna
Kuchnia szpitalna produkuje kilkanaście wariantów dietetycznych na jedną porę dnia i musi je rozdzielić bez pomyłki.
Dark kitchen
Dark kitchen nie ma sali, ma za to okno wydawania dla kurierów i bardzo krótki cykl zamówienia.
Kuchnia piekarnicza
W piekarni układ wynika z rytmu ciasta: mąka, miesienie, garowanie, wypiek, studzenie.
Kuchnia food trucka
W food trucku każde urządzenie musi mieć uzasadnienie, bo powierzchnia liczona jest w centymetrach.
Kuchnia hotelowa
W hotelu jedna kuchnia obsługuje śniadania dla wszystkich gości w tym samym czasie, obiady à la carte, bankiety i room service.
Kuchnia przedszkolna
W przedszkolu kuchnia jest mała, a asortyment posiłków szeroki: śniadanie, obiad dwudaniowy i podwieczorek dla kilku grup wiekowych.
Gdzie projektujemy tego typu kuchnie
Miejscowości
Kuchnie szkolne projektujemy w placówkach we Wrocławiu oraz w mniejszych miejscowościach regionu, gdzie stołówka obsługuje całą szkołę w kilku turach.
Filary tematyczne
Szersze omówienie zakresu pracy nad kuchnią zawodową i nad lokalem komercyjnym.
Sprawdźmy przepustowość wydawania
Podaj liczbę uczniów i długość przerw obiadowych. Odpowiemy, ile punktów wydawania trzeba zaplanować.